راهنمای پیشگیری از اعتیاد، مستقیم برای خودت
این صفحه برای والدین نیست؛ مستقیم برای خودت نوشته شده. درباره فشار دوستان، چطور نه بگویی و از کجا کمک بگیری، بدون قضاوت.
این صفحه برای خودت است
بیشتر مطالبی که درباره پیشگیری از اعتیاد نوشته میشود، خطاب به والدین است. این صفحه فرق دارد: مستقیم با خودت حرف میزنیم، بدون نصیحت از بالا و بدون ترساندن.
چه کنجکاو باشی، چه تحت فشار دوستانت باشی، چه فقط بخواهی بیشتر بدانی -این صفحه برای همه این حالتهاست.
چرا این دوره از زندگیات حساس است
مغزت هنوز در حال رشد است، تا اواسط دهه بیست زندگی. بخشهایی از مغز که مسئول لذت و هیجاناند، زودتر از بخشهایی که مسئول سنجش پیامدها و تصمیمگیری دقیقاند رشد میکنند. این یعنی طبیعی است که گاهی جذب هیجان و تجربههای تازه شوی، بدون اینکه همیشه پیامدها را کامل بسنجی -این ضعف تو نیست، بخشی از رشد طبیعی مغز است.
فشار دوستان و چطور بدون ازدستدادن رابطهات «نه» بگویی
«نهگفتن» به دوستانت لزوماً بهمعنای ازدستدادن آنها نیست. چند جمله ساده که میتوانی امتحان کنی:
«نه ممنون، حالم با این خوب نیست.» - بدون نیاز به توضیح بیشتر
«بعداً میام» یا «باید برم، یه کاری دارم» - اگر فضا سنگین است
تغییردادن موضوع یا پیشنهاد کار دیگری برای انجامدادن با هم
دوستان واقعی، بعد از یک «نه» ساده، کنارت میمانند. اگر کسی فقط بهخاطر این یک «نه» فاصله گرفت، این خودش نشانهای درباره آن رابطه است.
این فقط درباره مواد نیست
بازیهای ویدئویی، شبکههای اجتماعی و قمار آنلاین هم میتوانند همان الگوی ازدستدادن کنترل را ایجاد کنند. اگر حس میکنی نمیتوانی زمان گوشی یا بازیات را کنترل کنی، این هم چیزی است که ارزش توجه دارد -نه فقط مواد مخدر.
اگر نگران دوستی هستی
اگر فکر میکنی یکی از دوستانت درگیر مصرف شده، تنها کاری که میتوانی بکنی این نیست که همهچیز را خودت حل کنی. حرفزدن با یک بزرگسال قابلاعتماد -والدین خودت، والدین او، یا یک مشاور مدرسه- بهمعنای خیانت به دوستت نیست؛ میتواند نجاتبخش باشد.
اگر خودت داری با این کشمکش دستوپنجه نرم میکنی
اگر خودت مصرف کردهای یا احساس میکنی کنترل رفتاری خاصی (بازی، شبکههای اجتماعی) را از دست دادهای، درخواست کمک نشانه ضعف نیست. هرچه زودتر با یک بزرگسال قابلاعتماد صحبت کنی، مسیر جلو راحتتر میشود.
قدم بعدی
لازم نیست همین امروز تصمیم بزرگی بگیری. کافی است بدانی که کمک در دسترس است و درخواست آن اشکالی ندارد.
برای دیدن گزینههای حمایتی، صفحه کجا کمک بگیریم را ببینید.
اگر دوستم مرا مسخره کند چون قبول نکردم، چه کار کنم؟
دوستان واقعی معمولاً بعد از یک «نه» ساده، همچنان کنارت میمانند. اگر کسی فقط بهخاطر همین یک «نه» فاصله گرفت یا مسخرهات کرد، این بیشتر درباره آن رابطه میگوید تا درباره تو.
اگر نگران دوستم هستم اما نمیخواهم بهش خیانت کنم، چه کار کنم؟
صحبتکردن با یک بزرگسال قابلاعتماد درباره نگرانیات برای یک دوست، خیانت نیست؛ میتواند مهمترین کمکی باشد که به او میکنی، حتی اگر در آن لحظه از دستت ناراحت شود.
اگر خودم مصرف کردهام، آیا در دردسر میافتم اگر کمک بخواهم؟
درخواست کمک، نشانه ضعف یا چیزی برای شرمندگی نیست. هرچه زودتر با یک بزرگسال قابلاعتماد صحبت کنی، احتمال اینکه این مسئله جدیتر شود کمتر میشود.